Ekmekçilik Sözlüğü
Evde ekmek yapımı ile ilgili sık kullanılan terimlerin açıklamaları. Hem Türkçe hem de uluslararası terminoloji dahil edilmiştir.
- Autolyse (Otolit)
- Un ve suyun karıştırılıp 20-60 dakika bekletilmesi. Gluten gelişimini kolaylaştırır ve unun suyu emmesini sağlar.
- Bench Rest
- Preshaping sonrası hamurun 15-30 dakika dinlendirilmesi. Gluten gevşer ve final şekillendirme kolaylaşır.
- Bulk Fermentation
- Birinci fermantasyon. Yoğurma sonrası hamurun toplu halde mayalandığı aşama. Genellikle hacim iki katına çıkana kadar sürer.
- Crumb
- Ekmek içi yapısı. Gözenek boyutu, dağılımı ve doku özellikleri.
- Dutch Oven
- Dökme demir tencere. Fırında buhar ortamı oluşturmak ve profesyonel kabuk elde etmek için kullanılır.
- Gluten
- Buğday proteinlerinin su ile oluşturduğu elastik ağ yapısı. Hamurun kabarmasını ve şekil tutmasını sağlar.
- Hidrasyon
- Hamurdaki su miktarının un ağırlığına oranı. Yüzde olarak ifade edilir (örn. %65 hidrasyon).
- Lame
- Pişirme öncesi hamur yüzeyine çizik (skor) atmak için kullanılan keskin bıçak veya jilet tutucu.
- Levain
- Ekşi maya başlatıcısı. Doğal mayalar ve bakteriler içeren canlı kültür.
- Otolit
- Bkz. Autolyse.
- Overproofing
- Aşırı mayalanma. Hamur gereğinden fazla kabarır, gluten yapısı zayıflar ve pişince çökme riski oluşur.
- Pencere Testi
- Gluten gelişimini kontrol etme yöntemi. Hamur parçası gerildiğinde ince, yarı saydam zar oluşuyorsa gluten yeterli demektir.
- Poke Test (Parmak Testi)
- Fermantasyon durumunu kontrol etme yöntemi. Parmakla hafifçe bastırıldığında izin geri gelme hızı değerlendirilir.
- Preshaping
- Ön şekillendirme. Final şeklinden önce hamura gevşek bir form verilmesi.
- Proofing
- İkinci fermantasyon. Şekillendirme sonrası hamurun son kabarma aşaması.
- Retard
- Hamurun buzdolabında yavaş fermantasyona bırakılması. Lezzet gelişimini artırır ve zamanlama esnekliği sağlar.
- Scoring
- Pişirme öncesi hamur yüzeyine kesik atma. Kontrollü genişleme sağlar ve dekoratif görünüm oluşturur.
- Stretch and Fold
- Germe ve katlama tekniği. Yoğurmaya alternatif olarak gluten geliştirme yöntemi.
- Underproofing
- Yetersiz mayalanma. Hamur yeterince kabarmamış, yoğun ve sıkı iç yapı oluşabilir.
Kavramları Derinlemesine Öğrenin
Tanımlar bu sitedeki kullanım içindir. Bilimsel tanım iddiası taşımaz; basitleştirilmiş açıklamalar sunulmuştur.